Friday, October 25, 2013

Blijf toch weg uit Den Haag.

Natuurlijk wel...
Natuurlijk is het racistisch. Niet de naamdag van de heilige Nicolaas. Maar wel de Nederlandse verschijningsvorm van deze folkloristische traditie van het Nicolaasfeest. Dat zijn echt  twee verschillende dingen. Je hebt religie en je hebt folklore. Dat laatste is in het begin van 1800, na het vertrek van Napoleon, gewoon veranderd. Want dat gebeurt heel vaak, dat je de folklore aanpast aan de tijd waarin je leeft. Soms ook omdat politiek er toch vat op krijgt. Het moest Nederlandser, want we hadden een nationale, patriottische, identiteit nodig. Vonden we. Want na 600 jaar Habsburgs-zijn waren we toe aan eigen gebruiken, want tradities hadden we zat, maar we wilden ze niet meer zo...Habsburgs. Dus Nicolaas (of de kerstman, het is één en dezelfde persoon), die met zijn metgezel Ruprecht/Krampus/Schmutzli (die overigens inderdaad roet in zijn gezicht had van de schoorsteen) al eeuwen langs de Europese huizen trok, kreeg een heel nieuw maatje. Minder duivels, minder....Duits. Ook liet hij zijn engelen voortaan thuis. Te katholiek. Omdat een Nederlandse illustrator dat beter vond passen bij Nederland, kreeg de Sint, inmiddels ook voorzien van een bisschopsgewaad, van de ene dag op de andere een klein negertje in livrei mee, in plaats van een Ruprecht in zijn monnikspij. En aangezien het tijdsbeeld in het nieuwe Nederland op dat moment daar toch geen problemen mee had, werd de iconografie van het feest vanaf dat moment bepaald door wat men toen leuk vond. Een vrolijk zwart huisknechtje in plaats van een knorrige oude pater. Aangezien we rond 1820 best veel koloniën hadden en veel centjes hadden verdiend aan de driehoekshandel vonden we dat bovendien niet zo vreemd, het paste prima in onze nieuwe Nederlandse identiteit, dat was nu nationale trots. Leuke dingen voor de mensen.
Wanneer je nu aan je kinderen vertelt dat Zwarte Piet zo donker is door het roet van de schoorsteen, leg dan ook uit waarom hij er niet zo uitziet: 


en vertel inderdaad maar eens hoe de schoorsteen er kennelijk ook voor zorgt dat de helper van de Sint opeens kroeshaartjes, dikke lippen en grote glimmende oorringen heeft. Wring je niet in krampachtige bochten waarin je probeert uit te leggen dat deze vorm van racisme er eigenlijk geen is, of beter gezegd, een beetje minder erg dan het echte racisme, want ja het is tenslotte voor de kindertjes. Als ik een homo immiteer op een podium en daarbij een belachelijke karikatuur neerzet, maar ik bedoel er verder niets kwaads mee, en iedereen weet bovendien dat ik helemaal geen homo ben, dus dan is het helemaal niet zo erg, want het is toch maar voor de grap? Of zal ik daar Jood neerzetten. Of iemand met Down?    

Een folkloristische traditie kun je niet afschaffen. Dat wil de VN ook helemaal niet. Dat een aantal (inmiddels geschoffeerde en met de dood bedreigde) welwillende vrijwilligers zich verbazen over dit bizarre ritueel, omdat zij notabene gevraagd waren te beoordelen of Sinterklaas op de lijst moet komen van het Unesco Wereld-erfgoed, moeten we niet zo vreemd vinden. Men heeft tenslotte  ook vaak vraagtekens bij Darkies Day gezet, toen daar opeens in de jaren zeventig van de vorige eeuw mensen opdoken, mee-feestende toeristen, met zwarte pruiken. Terwijl het hier wederom oorspronkelijk om mensen met roet in hun gezicht ging. Omdat men in de middeleeuwen niet altijd geld had voor maskers werd dit de manier om je te vermommen. Die grapjassen kregen meteen te horen dat dit niet de bedoeling was, omdat dit niets te maken had met de oude Keltische tradities. Ook het Nicolaasfeest is van vlak na de Romeinse tijd, maar toen hier iemand bedacht dat je best de negertjes belachelijk mocht maken, was er rond 1850 niemand die daar kritiek op had. Sign of the times. Overigens vind ik nog steeds dat de VN zich hiermee wel met iets heel triviaals bezig houdt.
Maar bekritiseer een Nederlander dus niet op zijn Culturele Erfgoed, we hebben namelijk kennelijk zo weinig authentiek Hollands erfgoed dat we er verdomde gierig op zijn. Dus ontvlamt er een schimmige "wij zijn niet zo"-discussie, vermengt met een "blijf met je buitenlandse VN-poten van ons gezellige landje af"-discussie, waar de PVV vrolijk zijn "nationale trots"-diarree over heen gooit en voor je het weet zijn de rapen gaar. Er dreigt nu een zooi mensen, met de PVV als bondgenoot, morgen een demonstratie tegen de VN te gaan organiseren in Den Haag, een soort Project X met pepernoten, maar dan ook voor de kindertjes, want ja, daar doen we het toch allemaal voor...toch? 

1 comment:

lytse said...

Juist!